arkouda

Tελικά είναι άχρηστα τα πειράματα στα ζώα?

Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2008

Οι φωνές που απαντούν "ΝΑΙ" σ' αυτήν την ερώτηση, είναι πολλές και οι περισσότερες προέρχονται από τους επιστημονικούς κύκλους.

Διαβάστε πως και γιατί πειράματα σε ζώα, στοίχισαν τη ζωή σε πολλούς ανθρώπους.

Ποιές είναι οι ενναλλακτικές που προσφέρονται σήμερα και γιατί μπορούν να είναι πιό αξιόπιστες.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Από το blog του jonniebegood στις 8/10/2003 14:28

ένα κείμενο που προσέφερε η persa-lia "ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΑ ΖΩΑ".

Των Γιώργου Παναγιωτόπουλου και της Έφης Δόδουρα (Γ.Γ. Φιλοζωϊκού Σωματείου Άργους)

Κάθε χρόνο εκατομμύρια ζώα βασανίζονται και πεθαίνουν άσκοπα στα εργαστήρια, θύματα της ανθρώπινης άγνοιας και υπεροψίας. Η εταιρεία κατασκευής απορρυπαντικών θα δοκιμάσει πόσο δηλητηριώδες είναι το νέο της προϊόν διοχετεύοντας μεγάλες ποσότητες στο στομάχι αρουραίων. Ο φοιτητής της Παθολογίας θα διαπιστώσει «ιδίοις όμμασι» όσα έχει διδαχθεί, τεμαχίζοντας βατράχια (δεν έχει σημασία αν χιλιάδες φοιτητές έχουν κάνει στο παρελθόν το ίδιο «πείραμα» ή αν ο βάτραχος ελάχιστα μοιάζει ανατομικά με τον άνθρωπο - μελλοντικό ασθενή του). Και φυσικά, το καινούριο μάσκαρα δεν μπορεί να κυκλοφορήσει στο εμπόριο αν δεν δούμε πρώτα σε τι ποσότητα καταστρέφει τα μάτια του κουνελιού.

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια ζώα υποφέρουν, ικανοποιώντας την ανθρώπινη αυτή διαστροφή που ονομάσαμε «πειράματα στα ζώα». Και υποφέρουν κυριολεκτικά αγόγγυστα, αφού οι βασανιστές τους πρώτα τους έχουν κόψει τις φωνητικές χορδές, για να μην τους ενοχλούν τα ουρλιαχτά των ζώων. Το πιο θλιβερό, όμως, είναι πως τα περισσότερα πειράματα είναι άχρηστα και αναξιόπιστα, συχνά μάλιστα η εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους στους ανθρώπους αποδεικνύεται επικίνδυνη και σε κάποιες περιπτώσεις :

1) Οι διαφορές μεταξύ των ειδών: Τα διαφορετικά είδη του ζωϊκού βασιλείου παρουσιάζουν διαφορετικές αντιδράσεις στο ίδιο φάρμακο:

Μορφίνη: Ισχυρό παυσίπονο και ηρεμιστικό για τον άνθρωπο, προκαλεί έξαψη στις γάτες και τα ποντίκια.Ασπιρίνη: Επηρεάζει γενετικά τις γάτες αλλά όχι τον άνθρωπο. Πενικιλίνη: Πολύ χρήσιμο αντιβιοτικό για τον άνθρωπο, προκαλεί το θάνατο στα ινδικά χοιρίδια. Διαφορές στην επίδραση ενός φαρμάκου παρατηρούνται ακόμα και μεταξύ ατόμων του ίδιου είδους.

Δεν είναι λοιπόν επικίνδυνο να εφαρμόσουμε σε κάποιο είδος τα αποτελέσματα έρευνας που έγιναν σε άλλο είδος;

Αυτό αποδείχθηκε στην περίπτωση των φαρμάκων Opren, Eraldin, Osmosin και Flosint όπου μετά από σειρά πειραμάτων και δοκιμών σε ζώα θεωρήθηκαν ασφαλή αλλά προκάλεσαν θάνατο σε εκατοντάδες ανθρώπους πριν αποσυρθούν ως επικίνδυνα από την αγορά.

2) Πρόοδος χωρίς πειραματόζωα: Η βρετανική εταιρεία Pharmagene Laboratories είναι η πρώτη που χρησιμοποίησε αποκλειστικά ανθρώπινους ιστούς και τεχνολογία ηλεκτρονικών υπολογιστών για τη φαρμακευτική έρευνα παίρνοντας στοιχεία από τη μοριακή βιολογία, τη βιοχημεία και την αναλυτική φαρμακολογία. Οι επιστήμονες της εξέφρασαν την πεποίθηση ότι «η διαδικασία της ανακάλυψης είναι πιο αποτελεσματική με τη χρήση ανθρώπινων παρά ζωικών ιστών» (Reuters 29/8/1996).

Η Avon Protucts Inc. ως το 1989 σκότωνε περίπου 24.000 ζώα το χρόνο για να δοκιμάζει τα προϊόντα της. Σήμερα, τα περισσότερα τεστ δεν γίνονται στα ζώα αλλά με εναλλακτικές μεθόδους. Η κύρια μέθοδος που χρησιμοποιεί (Irritation Assay System) μιμείται την αντίδραση του ανθρώπινου δέρματος όταν αυτό εκτίθεται σε εξωτερικούς παράγοντες και με αυτή μπόρεσε να καθορίσει την τοξικότητα περισσότερων από 5.000 τοξικών υλικών.

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν επίσης μοντέλα Η/Υ και μαθηματικά μοντέλα βασιζόμενα στη φυσική και χημική δομή ενός υποκατάστατου για να κάνουν προβλέψεις για την τοξικότητα του. Ένα από αυτά τα μοντέλα το ΤΟΡΚΑΤ, το οποίο προβλέπει τη στοματική τοξικότητα καθώς και τον ερεθισμό του δέρματος και των ματιών χρησιμοποιείται ευρέως από την EPA (Environmental Protection Agency) και τον Αμερικανικό Στρατό (US Army). Με τους Η/Υ οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα ακριβές μοντέλο της ανθρώπινης καρδιάς το οποίο επιτρέπει στους ερευνητές να δοκιμάζουν ηλεκτρονικά νέες θεραπείες πριν τις εφαρμόσουν στον άνθρωπο. Τα ηλεκτρονικά ζωτικά όργανα προβλέπουν με ποιο τρόπο απορροφούνται τα φάρμακα και πώς μεταβολίζονται.Έτσι, οι φαρμακευτικές εταιρείες μπορούν να δοκιμάζουν τα αποτελέσματα των υποκατάστατων ηλεκτρονικά, πριν καν τα δοκιμάσουν στον άνθρωπο.

Aλλες τοξικολογικές μέθοδοι πειραμάτων επιτρέπουν στους κατασκευαστές φαρμάκων και καλλυντικών να βλέπουν κατά πόσο τα υλικά που χρησιμοποιούν μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο ή άλλες νόσους. Τέτοιες μέθοδοι δείχνουν με ποιο τρόπο οι ανθρώπινοι και ζωικοί ιστοί αντιδρούν στην έκθεσή τους σε διάφορα υλικά, επιτρέποντας έτσι στους κατασκευαστές να δοκιμάζουν χιλιάδες τοξικά υλικά κάθε χρόνο και πιο φθηνά από το να τα δοκιμάζουν στα ζώα.

Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε και άλλες περιπτώσεις όπου η πρόοδος μπορεί να επέλθει και χωρίς πειραματόζωα: Αναισθητικά : χλωροφόρμιο, νιτρικό οξύ και κοκαΐνη. Ασηψία : Μέθοδοι αποστείρωσης στη χειρουργική. Αιματολογία : Κατανόηση ομάδων αίματος και του παράγοντα rezus. Ναρκωτικά : Μορφίνη σαν παυσίπονο, κινίνο για την ελονοσία. Ορμόνες : Ινσουλίνη για διαβητικούς. Άσθμα : Intal για την πρόληψη άσθματος. Χειρουργικές επεμβάσεις : Πέτρα, στένωση αορτής, καταρράκτης κ. λπ.

3) Μεταγγίσεις και μεταμοσχεύσεις: Οι μεταγγίσεις και οι μεταμοσχεύσεις καθυστέρησαν πάνω από 200 χρόνια λόγω των παραπλανητικών αποτελεσμάτων σε πειράματα με ζώα. Μετά από μία έρευνα στην οποία χρησιμοποιήθηκαν 18.000 ποντίκια, το φάρμακο Teropterin εφαρμόστηκε για τη θεραπεία της παιδικής λευχαιμίας αλλά τα παιδιά τα οποία υποβλήθηκαν στην εν λόγω θεραπεία πέθαναν πιο γρήγορα απ΄ ό, τι θα πέθαιναν αν δεν είχαν πάρει μέρος σ΄ αυτή. Το φάρμακο για την καρδιά Fraldin μελετήθηκε σε ζώα και ικανοποίησε τις ιατρικές αρχές. Κανένα από τα πειράματα που έγινε σε ζώα δε φάνηκε να προειδοποιεί για τα αποτελέσματα που θα είχαν στον άνθρωπο, όπως τύφλωση, στομαχικές διαταραχές και πόνους συνδέσμων των άκρων. Ένα άλλο φάρμακο το Opren (για την αρθρίτιδα) περάστηκε ως ασφαλές στα πειραματόζωα. Αποσύρθηκε, όμως, αφού προκάλεσε το θάνατο σε περισσότερους από εβδομήντα ανθρώπους και σοβαρές επιπλοκές σε άλλους τρεις χιλιάδες πεντακόσιους όπως δερματολογικές παθήσεις, καθώς και παθήσεις στα μάτια, στην κυκλοφορία του αίματος, συκώτι, νεφρά. Τα πειράματα χωρίς ζώα είναι γενικά πιο γρήγορα και πιο φτηνά.

Σε μελέτες για τη θεραπεία και πρόληψη του καρκίνου, τα πειράματα σε ζώα για ένα μόνο υποκατάστατο μπορεί να πάρουν από 4 έως 8 χρόνια και κοστίζουν παραπάνω από 4.000 $ ενώ μικρής διάρκειας σπουδές χωρίς πειραματόζωα κοστίζουν από 200 $ έως 4.000 $ και μπορούν να ολοκληρωθούν σε μέρες ή έστω σε λίγους μήνες (π.χ. με τη βοήθεια Η/Υ). Οι κίνδυνοι της αναμονής τόσων χρόνων για τ΄ αποτελέσματα σε πειραματόζωα είναι εμφανείς: Το 1985 η ΕΡΑ (Environmental Protection Agency) υπολόγισε ότι σε τρία πειράματα που έγιναν με ζώα δεν έδειξαν έναν ικανοποιητικό βαθμό κινδύνου για τη θεραπεία μιας μορφής καρκίνου. Γι΄ αυτό το λόγο ζήτησε από τον κατασκευαστή του φαρμάκου αυτού να διεξάγει περισσότερες μελέτες σε ζώο για το συγκεκριμένο θέμα. Όμως ακόμη και σήμερα αυτές οι μελέτες δεν έχουν ολοκληρωθεί. Αν και η ΕΡΑ απέσυρε το φάρμακο αυτό από την αγορά τα πειράματα χωρίς ζώα θα είχαν πάρει λίγες μέρες ή έστω μήνες, σίγουρα όμως όχι χρόνια, συμβάλλοντας έτσι στο να έχουν έρθει πολύ λιγότεροι ασθενείς σε επαφή με αυτό το φάρμακο.

5) Εναλλακτικές μέθοδοι: Όλο και περισσότεροι νέοι επιστήμονες αναγνωρίζουν πως η έρευνα και ο έλεγχος προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με μεθόδους που «αναπαράγουν» τις συνθήκες του ανθρώπινου οργανισμού. Χάρη στη σκληρή δουλειά πολλών ερευνητών, η επιστήμη σήμερα έχει στη διάθεσή της πλήθος εναλλακτικών μεθόδων που είναι πιο αξιόπιστες, πιο οικονομικές και πιο γρήγορες από τη μέθοδο των πειραμάτων σε ζώα. Εφαρμογές Η/Υ: Μοντέλα και «εξομοιωτές» των συνθηκών του ανθρώπινου οργανισμού, επιτρέπουν να ελέγξουμε την επίδραση αναρίθμητων ουσιών χωρίς την χρησιμοποίηση πειραματόζωων. Για παράδειγμα, αναλύοντας με Η/Υ το ένζυμο του AIDS βρέθηκαν οι χημικές ουσίες που σταματούν τη δράση του. Παρουσιάσεις με κομπιούτερ και εξομοιωτές αντικαθιστούν συχνά τη χρησιμοποίηση των ζώων στην εκπαίδευση (φοιτητές Ιατρικής κ. λπ.).

Φυσικο - χημικές τεχνικές: Ο συνδυασμός πληροφοριών για τη δομή διαφόρων ουσιών και τις σχέσεις των χημικών τους αντιδράσεων μας επιτρέπει να προβλέψουμε τα βιολογικά αποτελέσματα χημικών συστατικών. Για παράδειγμα, το ΕΥΤΕΧ είναι ένα πολύ διαδεδομένο σύστημα ελέγχου για τον ερεθισμό που προκαλούν οι διάφορες ουσίες στο μάτι, που χρησιμοποιείται ήδη από εταιρείες παραγωγής καλλυντικών. Βασίζεται στη χρήση μιας πρωτεΐνης μπιζελιού, η οποία έχει παρόμοια χημική δομή με αυτή του κερατοειδούς χιτώνα του ανθρώπινου ματιού. Κατώτεροι οργανισμοί και έμβρυα: Οι ουσίες δοκιμάζονται σε φυτά, μικροοργανισμούς ή έμβρυα ζώων. Η μέθοδος Ames χρησιμοποιεί το βακτηρίδιο της σαλμονέλας για να ελέγξει την τοξικότητα ουσιών Lal διερευνά την ύπαρξη ενδοτοξινών. Γενετικά μεταλλαγμένα ((roundworms) που φέρουν γονίδια ανθρώπινων ασθενειών μπορούν να φανούν χρήσιμα στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων. Η μέθοδος Het Cam προβλέπει τον ερεθισμό του ματιού ανάλογα με την επίδραση μιας χημικής ουσίας στην χλωριοαλλανταϊκή μεμβράνη του αυγού. Ανθρωπιστικές μελέτες: Οι μελέτες πάνω στην ανθρώπινη φύση μπορούν σε αρκετές περιπτώσεις να αντικαταστήσουν τη χρήση των ζώων, εφόσον μπορούμε να πάρουμε σοβαρά υπ΄ όψιν θέματα ηθικής και ασφάλειας. Οι κλινικές μελέτες σε ανθρώπους ήταν πάντα αναγκαίες για θέματα όπως δερματικά τεστ και οι εθελοντές ασθενείς όλο και αυξάνονται. Άλλες μέθοδοι όπως μαγνητοεγκεφαλογραφία και είδη τομογραφίας μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς για την παρακολούθηση διαφόρων νόσων.Σε πολλούς κλάδους της Ιατρικής οι μελέτες πάνω σε μη ζώντες ζωικούς ιστούς και κύτταρα (in vitro systems) δεν είναι αναλλακτική μέθοδος αλλά η συνηθισμένη ιδίως για μελέτες μοριακού τύπου. Ο ανθρώπινος πλακούντας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολλούς τύπους έρευνας αφού περιέχει κύτταρα σχεδόν όμοια μ΄ αυτά των νεύρων και πολλές φορές χρησιμοποιείται για νευρολογικές μελέτες. Πληροφόρηση: Η εύκολη πρόσβαση σε δίκτυα πληροφοριών μπορεί να αποτρέψει την αναδημοσίευση και ίσως παραλλαγή της δουλειάς που έχει γίνει πάνω σε ζώα έως σήμερα. Επίσης, η διαθεσιμότητα αξιόπιστων πληροφοριών in vivo (σε ζώντες ζωικούς οργανισμούς) μπορεί να βοηθήσει στο να επισημοποιηθεί κάποια εναλλακτική μέθοδος χωρίς να απαιτείται η διεκπεραίωση νέων πειραμάτων πάνω σε ζώο.

6) Χρηματοδότηση για την εξεύρεση νέων εναλλακτικών μεθόδων: Για να βρεθούν ακόμη περισσότερες εναλλακτικές μέθοδοι έρευνας και ελέγχου των προϊόντων, κάποιες οργανώσεις του εξωτερικού συγκεντρώνουν κεφάλαια από δωρεές και χρηματοδοτούν έρευνες νέων επιστημόνων προς την κατεύθυνση αυτή. Τέτοιες οργανώσεις είναι: - The National Anti - John Hopkins Center for Alternatives to Animal Testing. - vivisection Society Όσοι έχουν πρόσβαση στο internet μπορούν να βρουν πολλές τέτοιες οργανώσεις στα sites: - www.Frame-UK.demon.co.UK www.grantsnet.org www.fbresearch.org - www.aavs.org/html.ardf.html Tα πρώτα θετικά αποτελέσματα: Νομοθεσία κατά των πειραμάτων στα ζώα: - Σλοβακία: Την παραμονή της 23ης Απριλίου (Παγκόσμια Ημέρα Πειραματόζωων) ο Υπουργός Υγείας ανακοίνωσε την πλήρη κατάργηση των δοκιμών καλλυντικών σε ζώα. - Μεγάλη Βρετανία: Από το 1998 η βρετανική κυβέρνηση δεν εκδίδει νέες άδειες για πειράματα σε ζώα και προτρέπει τις εταιρείες που έχουν ήδη τέτοιες άδειες να τις επιστρέψουν οικειοθελώς. - Ευρωπαϊκή Ένωση: Η οδηγία (93/35, 6η τροποποίηση) για τον έλεγχο της τοξικότητας απαγορεύει όλες τις δοκιμές καλλυντικών σε ζώα και εγκρίνει 8.000 ουσίες που έχουν ήδη ελεγχθεί και αποδειχθεί ασφαλείς ως συστατικά για καλλυντικά. - Ελλάδα: Η οδηγία της ΕΕ δεν έχει ακόμα ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Πειράματα σε ζώα ουσιαστικά μπορεί να κάνει ο καθένας όπως θέλει και όπου θέλει. Υπάρχει βέβαια η νομοθεσία του 1992 που θέτει κάποια standards και απαγορεύει την άσκοπη πρόκληση πόνου στα ζώα αλλά οι έλεγχοι για την εφαρμογή της είναι επιεικείς έως ανύπαρκτοι. Θα πρέπει οι οργανώσεις ζωοφίλων, επιστημόνων και καταναλωτών αλλά και οι πολίτες μεμονωμένα να πιέσουν την Κυβέρνηση ώστε να εναρμονισθεί πλήρως η Νομοθεσία μας με τις οδηγίες της ΕΕ και να γίνονται αυστηροί και συχνοί έλεγχοι στα εργαστήρια που διενεργούν πειράματα.

Αυτό που μπορεί να κάνει ο καθένας μας από σήμερα κιόλας, είναι να δείξει την αντίθεσή του προς τα πειράματα σε ζώα με το να μην αγοράζει προϊόντα που δοκιμάστηκαν με αυτό τον τρόπο. Ενδεικτικά αναφέρουμε την εταιρεία Protect & Camble που σκοτώνει χιλιάδες πειραματόζωα κάθε χρόνο ανενόχλητη.

Περισσότερες πληροφορίες για τη συγκεκριμένη εταιρεία και τα προϊόντα της μπορείτε να βρείτε στη δ/νση: www.peta.org. Επίσης, εάν θέλετε τον πλήρη κατάλογο των εταιρειών και των προϊόντων που δεν δοκιμάζονται σε ζώα, μπορείτε να τον ζητήσετε στη δ/νση: www.tierrechte.de/european-coalition [Των Έφης Δόδουρα (Γ.Γ. Φιλοζωικού Σωματείου Άργος) και Γιώργου Παναγιωτόπουλου]